Tuesday, May 20, 2014

ဒီကလာ့ခ္၊ မင္ဒဲလားနဲ႔ ျမန္မာ့ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ ျပင္ဆင္ေရးျပႆ နာ

၀င္းႏိုင္ဦး
May 20, 2014 at 3:57am

အမ်ားသိတဲ့အတိုင္း အေျခခံဥပေဒတစ္ရပ္ ေရးဆြဲရာမွာ လူ႔ဂုဏ္သိကၡာ လူတစ္ဦးခ်င္း လြတ္လပ္ခြင့္နဲ႔ ႏုိင္ငံေတာ္တစ္ခုလံုးရဲ႕ စစ္မွန္တဲ့ အနာဂတ္အက်ိဳးစီးပြားအတြက္ အေကာင္းဆံုးျဖစ္ေအာင္ ဘယ္လိုရည္မွန္း ဘယ္လိုအေကာင္အထည္ေဖာ္သြားမယ္ ဆိုတဲ့ အခ်က္ေတြကို မိမိတို႔ႏုိင္ငံရဲ႕ သမိုင္းေၾကာင္း၊ ယဥ္ေက်းမႈ၊ လူမ်ိဳးေပါင္းစံုေနထိုင္မႈ၊ ေဒသတြင္းအေနအထား၊ လက္ရွိ ႏိုင္ငံေရးအေျခအေန စတာေတြကို ထည့္သြင္းတြက္ခ်က္ေရးဆြဲၾကရတာမ်ိဳး။ ဒါေၾကာင့္ “ကမၻာေပၚမွာ အေျခခံဥပေဒေတြဟာ တစ္ထပ္တည္း မျဖစ္ႏုိင္ဘူး၊ ထပ္တူျပဳေရးရႈေဒါင့္ကေန ခ်ဥ္းကပ္လို႔မရဘူး” လို႔ အေျခခံဥပေဒေရးဆြဲသူေတြ ပညာရွင္ေတြက ေျပာေလ့ရွိၾကတယ္မဟုတ္လား။ မွန္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အဲဒီေျပာဆိုခ်က္ေတြေနာက္မွာ ဖံုးကြယ္ထားတဲ့ ျမႇဳပ္ထားတဲ့ အားေကာင္းတဲ့ အမွန္တရားတစ္ရပ္လည္း ရွိပါေသးတယ္။ အဲဒါကေတာ့ ‘အယူစြဲနဲ႔ ကိုယ္က်ိဳးစီးပြား’ပါပဲ။

မတူကြဲျပားသူေတြ စုၿပီး အေျခခံဥပေဒ ေရးဆြဲတဲ့အခါမွာ၊ သို႔မဟုတ္ ေခတ္ေျပာင္းေခတ္လႊဲကာလ အေျခခံဥပေဒတစ္ရပ္ ေရးဆြဲတဲ့အခါမွာ..

၁။ မိမိ၊ မိမိပါတီ၊ မိမိအဖြဲ႔အစည္း၊ မိမိလူမ်ိဳးစုရဲ႕ သီးျခားအျမင္ ယံုၾကည္ခ်က္ေတြ (ဒါက နားသက္သာေအာင္ ေျပာတာပါ။ လိုရင္းေျပာရင္ အယူစြဲေတြ၊ လူမ်ိဳးစြဲေတြ၊ ေဒသစြဲေတြ)ကို ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒထဲမွာ ထင္ဟပ္ပါဝင္ႏိုင္ေအာင္၊

၂။ မိမိအက်ိဳးစီးပြား (လံုျခံဳေရးနဲ႔ အနာဂတ္အာမခံခ်က္ အပါအဝင္) ကို အာမခံႏိုင္ေအာင္ အထိပါးမခံရေအာင္ ထည့္သြင္းေရးဆြဲေလ့ရွိၾက၊ ထည့္သြင္းေရးဆြဲႏိုင္ေအာင္ ႀကိဳးစားေလ့ရွိၾကတာ ဓမၼတာပါပဲ။

ကမၻာ့ဘယ္ႏိုင္ငံ ဘယ္ႏုိင္ငံသား ဘယ္လူမ်ိဳး ဘယ္ပညာရွင္က ဆြဲဆြဲ ဘယ္အေျခခံဥပေဒမွာမဆို အဲဒီအခ်က္ပါကို ပါပါတယ္။ အေျမာ္အျမင္တရားက ကိုယ့္အစြဲကို ေက်ာ္လြန္ႏိုင္စြမ္းတဲ့ တခ်ိဳ႕တခ်ိဳ႕ေသာ အခ်ိန္အခါမ်ားက လြဲရင္ေပါ့။

အမ်ားသိတဲ့အတိုင္း ႏုိင္ငံတစ္ႏိုင္ရဲ႕ ႏုိင္ငံေရးအကူးအေျပာင္းတိုင္းမွာ ရွိၿပီးသား အေျခခံဥပေဒကို ေျပာင္းၾက၊ ဖ်က္ၾက၊ ျပင္ၾက၊ အသစ္ေရးဆြဲၾကတာပါပဲ။ တျခားအေျပာင္းအလဲမ်ိဳးေတြကိုေတာ့ ထားပါေတာ့။ မ်က္ေမွာက္ႏုိင္ငံတကာသမိုင္းမွာ အာဏာရွင္စနစ္ကေန ဒီမိုကေရစီစနစ္ကို ကူးေျပာင္းခ်ိန္ အေျပာင္းအလဲကာလ အေျခခံဥပေဒေရးဆြဲရာမွာေတာ့ ေယဘုယ်အားျဖင့္ သံုးမ်ိဳး ျဖစ္ေပၚလာေလ့ရွိတယ္လို႔ ဆိုၾကပါတယ္။

ပထမတစ္မ်ိဳးက အာဏာရွင္ေတြက ဦးေဆာင္တဲ့ ႏိုင္ငံအေျပာင္းအလဲမ်ိဳးမွာ ေရးဆြဲေလ့ရွိၾကတဲ့ အေျခခံဥပေဒမ်ိဳး။ အာဏာခ်ဳပ္ကိုင္ထားသူေတြက ဒီမိုကေရစီစံနႈန္းတခ်ိဳ႕နဲ႔ ႏိုင္ငံ့အက်ိဳးစီးပြား (သူတို႔နားလည္တဲ့ ႏိုင္ငံ့အက်ိဳးစီးပြား) ကို ေရွ႕က တင္ၿပီး၊ သူ႔စိတ္ႀကိဳက္ ဒါမွမဟုတ္ သူ႔စိတ္ႀကိဳက္နီးပါး လိုလားခ်က္ေတြနဲ႔ အဆံုးသတ္ထားတဲ့ အေျခခံဥပေဒမ်ိဳး ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေတာင္မွ သူ႔လိုလားခ်က္ေတြကို အေျခခံဥပေဒထဲ ဘယ္ေလာက္အထိ ထည့္သြင္းႏုိင္တယ္ မထည့္သြင္းႏိုင္ဘူး ဆိုတာကေတာ့ အဲဒီအခ်ိန္မွာရွိေနတဲ့ အတိုက္အခံေတြရဲ႕ အင္အားအေပၚမွာ မူတည္ပါတယ္။ ရိုးရိုးေလးေျပာရရင္ အတုိက္အခံ အားနည္းရင္ အေျခခံဥပေဒမွာ သူ႔လိုလားခ်က္ေတြ မ်ားမ်ားထည့္ႏုိင္မယ္၊ အတိုက္အခံအားေကာင္းရင္ နည္းသြားမယ္။

ဒုတိယတစ္မ်ိဳးက လူထုတိုက္ပြဲနည္းနဲ႔ အလံုးစံု ေအာင္ပြဲဆင္ႏုိင္တဲ့အခါမ်ိဳးမွာ လူထုေခါင္းေဆာင္ေတြက ဦးေဆာင္ေရးဆြဲတဲ့ အေျခခံဥပေဒမ်ဳိးပါ။ အဲဒီအေျခခံဥပေဒမ်ိဳးကလည္း မူအားျဖင့္ေတာ့ အထက္ပါသေဘာအတိုင္းပါပဲ။ ေနရာခ်င္းေျပာင္း စဥ္းစားလုိက္ရံုပါပဲ။ လူထုဆႏၵကို ထင္ဟပ္ဖုိ႔ဆိုတဲ့ ေခါင္းစဥ္နဲ႔ ဒီမိုကေရစီစံႏႈံးေတြကို ထည့္သြင္းအေျခခံတာ မွန္ေပမယ့္ မိမိတုိ႔အလိုက် (ဆိုပါေတာ့ လူထုအလိုက်ဆိုတဲ့ ေခါင္းစဥ္နဲ႔) ေရးဆြဲဖို႔ အားထုတ္ၾက၊ ေရးဆြဲၾကတာပါပဲ။ အစိုးရေဟာင္းအတြက္ အင္မတန္ အႏၱရာယ္ႀကီးမယ္လို႔ မွတ္ယူရမယ့္ အေျခခံဥပေဒမ်ိဳး ျဖစ္လာဖို႔ အလားအလာမ်ားပါတယ္။ ေဖာ္ျပခဲ့တဲ့ အေနအထားႏွစ္ရပ္မ်ိဳးမွာ ေရးဆြဲတဲ့ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒမ်ိဳးဟာ ‘တစ္ဖက္္သတ္ေရးဆြဲတဲ့ ဥပေဒေတြ’လို႔ တစ္ဖက္နဲ႔တစ္ဖက္ သတ္မွတ္ယိုးစြပ္တတ္ၾကပါတယ္။

တတိယအမ်ိဳးအစားကေတာ့ အာဏာပိုင္နဲ႔ အတိုက္အခံအင္အားစုေတြ ေတြ႔ဆံုညွိႏႈိင္းၿပီး ရင္ဆုိင္ၾကံဳေတြ႔ေနရတဲ့ ႏုိင္ငံေရးအေနအထားေပၚမွာ ႏွစ္ဦးႏွစ္ဘက္အတြက္ မွ်တႏုိင္သမွ် အမွ်တဆံုးျဖစ္ေအာင္ ဘံုသေဘာတူညီခ်က္ေတြပါဝင္တဲ့ အခုိင္အမာ ကတိကဝတ္စာခ်ဳပ္ (အခန္႔ေျပာခ်င္ရင္ ပဋိညာဥ္) ႀကိဳတင္ခ်ဳပ္ဆိုၿပီးမွ အေျခခံဥပေဒေရးဆြဲတာမ်ိုးပါ။(သို႔မဟုတ္ အေျခခံဥပေဒျပင္တာမ်ိဳးပါ။ ၾသဇာအျပည့္အဝရွိတဲ့(ကိုယ့္ဘက္ကို အမိန္႔ေပးႏုိင္၊ ေဖ်ာင္းဖ်နားခ်ႏုိင္စြမ္း အေနအထားမွာရွိတဲ့) ႏွစ္ဘက္ေခါင္းေဆာင္ေတြခ်င္း ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးပြဲညႇိႏႈိင္းမႈမ်ိဳးေတြကေနသာ ေပၚထြက္လာႏုိင္တဲ့ ရလာဒ္မ်ိဳး။ တစ္ဘက္သမာဓိကို တစ္ဘက္က ယံုၾကည္စိတ္ခ်မႈ၊ တစ္ဘက္အင္အားကို တစ္ဘက္က ေလးစားအသိအမွတ္ျပဳမႈ၊ ကိုယ့္ဘက္က အၾကပ္အတည္းကို ကိုယ္ကိုယ္တိုင္ ေျခေျချမစ္ျမစ္ သိျမင္မႈေတြကို အရင္းခံၿပီးမွ ရလာတတ္တာမ်ိဳးပါ။ ရွဥ့္လည္းေလွ်ာက္သာ ပ်ားလည္းစြဲသာေပါ့။ ဒါနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ကမၻာမွာအေက်ာ္ၾကားဆံုး ဥပမာကေတာ့ အမ်ားသိတဲ့အတိုင္း ေတာင္အာဖရိကႏိုင္ငံေရးျဖစ္စဥ္ပါပဲ။ လူျဖဴအစိုးရသမၼတ de Clark နဲ႔ လူမည္းအတိုက္အခံေခါင္းေဆာင္ Mandella တို႔ရဲ႕ ပဋိညာဥ္ျဖစ္စဥ္ပါ။)

ဒါေတာင္မွ ေတြ႔ဆံုညွိႏိႈင္းေရးျဖစ္စဥ္အတြင္း အနာဂတ္အမ်ိဳးသားအက်ိဳးစီးပြားဆိုတာအျပင္ သူ႔ဘက္ကိုယ့္ဘက္ ကိုယ့္အျမင္ ကိုယ့္အမွန္တရားနဲ႔ ကိုယ္ပိုင္အက်ိဳးစီးပြားေတြကို ၾကည့္ၾက ညွိၾက တင္းၾက ေလွ်ာ့ၾက အေပးအယူလုပ္ၾကရပါတယ္။ သူနာကိုယ္နာတာေတြ အမ်ားႀကီး။ ကိုယ့္အင္အားစုေတြက ကိုယ့္ေခါင္းေဆာင္ေတြရဲ႕ အေလွ်ာ့ေပးမႈေတြအေပၚ အားမလိုအားမရျဖစ္၊ မခံမရပ္ႏိုင္ျဖစ္၊ ငိုႀကီးခ်က္မေတြ ျဖစ္၊ အစည္းအေဝးခန္းကို ေက်ာခိုင္းထြက္သြား၊ ေသနတ္ထဆြဲ ျဖစ္ရတာေတြလည္း သူ႔ဘက္ကိုယ့္ဘက္မွာ အမ်ားႀကီး။

အမ်ားသိၿပီးျဖစ္တဲ့အတိုင္း ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒဟာ ပထမအမ်ိဳးအစားျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေတာ့ အဲဒီအမ်ိဳးအစားရဲ႕ သေဘာသဘာဝကို လြန္ဆန္ႏုိင္စရာအေၾကာင္း မရွိပါဘူး။ တုိင္းျပည္အတြက္ ကံမေကာင္းျဖစ္ရတာကေတာ့ အဲဒီသေဘာသဘာဝကို လြန္ဆန္ႏိုင္ေလာက္တဲ့၊ သို႔မဟုတ္ အမ်ိဳးသားအက်ိဳးစီးပြားသက္သက္ကိုသာ ဦးတည္တဲ့ အေတြးအေခၚ ဦးေဆာင္ႏိုင္စြမ္းမ်ိဳး စစ္အစိုးရဘက္မွာ မရွိခဲ့တဲ့အတြက္ တတိယအမ်ိဳးအစားဘက္ဆီကို ဦးမလွည့္ႏိုင္ျဖစ္ခဲ့ရတာပါ။

ဒီေတာ့ ဒီလို ဘာလို႔ ဦးမလွည့္ႏိုင္ျဖစ္ခဲ့ရပါသလဲ။ အဓိကကေတာ့ စစ္အစိုးရနဲ႔ ဒီမိုကေရစီအင္အားစုေတြ တစ္ဘက္နဲ႔တစ္ဘက္ အယံုအၾကည္ကင္းမဲ့ေနတဲ့ ႏိုင္ငံေရးေရခံေျမခံေၾကာင့္ပါပဲ။ ဒီအယံုအၾကည္ကင္းမဲ့မႈဟာ လံုးဝသေဘာေဆာင္တဲ့၊ ႏုိင္ငံသစ္တစ္ခုဆီဦးတည္မယ့္ အေျပာင္းအလဲေတြကို အေျခခံက စ ပ်က္ျပားေစမယ့္ အယံုအၾကည္ကင္းမဲ့မႈမ်ိဳး ျဖစ္ေနပါတယ္။

သိၾကတဲ့အတိုင္း ၁၉၈၈ မွာ ဒီမိုကေရစီလႈပ္ရွားမႈျဖစ္တယ္။ စစ္တပ္က အာဏာသိမ္းတယ္။ ‘လက္နက္ကိုင္ေတာ္လွန္ေရးမွတပါး တျခားမရွိ’ ဆိုတဲ့ ယတိျပတ္သံုးသပ္ခ်က္နဲ႔ ဒီမိုကေရစီေရးတက္ၾကြလႈပ္ရွားသူ အေတာ္မ်ားမ်ား ေတာခုိသြားတယ္။ အဲဒီထဲမွာ အၾကမ္းမဖက္ လူထုလႈပ္ရွားမႈကာလတုန္းက ဦးေဆာင္ခဲ့တဲ့တဲ့(အဲဒီနည္းက်င့္သံုးရာမွာလည္း ကၽြမ္းက်င္တဲ့) ထက္ျမက္တဲ့ ေခါင္းေဆာင္ပိုင္းအေတာ္မ်ားမ်ား ပါသြားတယ္။ ဒီလိုနဲ႔ ေျမေပၚလႈပ္ရွားမႈ အားေလ်ာ့သြားတယ္။ ငုပ္သြားတယ္။ ေနာက္ပိုင္းမွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ဦးေဆာင္မႈနဲ႔ ျပန္ေမာ့လာတယ္။ ေျမေပၚေျမေအာက္လႈပ္ရွားမႈေတြလည္း ျပန္ေခါင္းေထာင္ အင္အားေကာင္းလာတယ္။ ဒီအခ်ိန္မွာ အထင္ရွားဆံုး တိုင္းျပည္လကၡဏာကေတာ့ စစ္တပ္နဲ႔ ျပည္သူ စိတ္ဝမ္းကြဲတာပဲ။ ၿပီးေတာ့ စစ္အစိုးရနဲ႔ ဒီမိုကေရစီအင္အားစုေတြၾကား ေစ့စပ္လို႔မရေအာင္ စိတ္ဝမ္းကြဲတာပဲ။

ေနာက္ ေရြးေကာက္ပြဲလုပ္တယ္။ NLD ႏိုင္တယ္။ ဒါေပမယ့္ စစ္တပ္က အာဏာမလႊဲဘူး။ ဟိုဘက္ဒီဘက္မွာလည္း ဟိုေၾကညာခ်က္ ဒီေၾကညာခ်က္ေတြ ထုတ္ၿပီး ရာဇသံေပးၾက၊ ဟိန္းေဟာက္ၾက၊ အင္အားျပၾက၊ ေျခာက္လွန္႔ၾကတာေတြလည္း ရွိလာတယ္။ အဓိကက NLD နဲ႔ အတိုက္အခံအင္အားစုေတြကို စစ္အစိုးရက လံုးဝမယံုတာပဲ။ ဒီေတာ့ အေျခခံဥပေဒေရးဆြဲေရးကို NLD လက္ထဲ ဝကြက္မအပ္ႏုိင္ဘူး။ NLD နဲ႔ ဒီမိုကေရစီအင္အားစုေတြက ဦးေဆာင္ၿပီး အေျခခံဥပေဒေရးဆြဲတာကို လက္မခံႏုိင္ဘူး။

အဲဒီအခ်ိန္ ဒီမိုကေရစီဘက္ကို ၾကည့္ျပန္ရင္လည္း ေရြးေကာက္ပြဲမွာ အျပတ္အသတ္ႏိုင္တယ္။ အႏိုင္မာန္တက္တယ္။ ‘ဗိုလ္ခ်ဳပ္ခင္ညြန္႔လိုလူမ်ိဳးကို ႏုရင္ဘာ့ဂ္စစ္ခံုရံုးလို ခံုရံုးမ်ိဳးကို တင္ရမယ္’ ဆိုတဲ့ စကားသံမ်ိဳးေတြအထိ ထြက္လာတယ္။ (ေရာ..ခံုရံုးကို ဘယ္လို တင္ၾကမတုန္း။ ေသနတ္ခါးၾကားထိုးထားသူကေရာ ၾကည္ၾကည္သာသာ အတင္ခံပါမတဲ့လား။ လက္ရွိနဲ႔လက္မဲ့။) ဒီမွာ စစ္အစိုးရက ဒီမိုကေရစီအင္အားစုေတြအေပၚ ပိုၿပီး မယံုမၾကည္ျဖစ္လာတယ္၊ ဒါမွမဟုတ္ မူလ မယံုၾကည္စိတ္က ပိုခုိင္မာလာတယ္။ ‘NLD က စစ္တပ္ ၿဖိဳခြဲေရးလုပ္ေနတယ္’လို႔လည္း စစ္အစိုးရေခါင္းေဆာင္ပိုင္းက တေလွ်ာက္လံုး စဲြဲျမဲလာခဲ့၊ စြပ္စြဲလာခဲ့တယ္ မဟုတ္လား။ (မၾကာေသးခင္က အင္တာဗ်ဴးတစ္ခုမွာ ၾကံ့ခုိင္ဖြံ႔ျဖိဳးေရးပါတီ ဗဟိုအတိုင္ပင္ခံဦးေအာင္ေသာင္းက NLD ကို ရည္ရြယ္ၿပီး ‘အာဃာတနဲ႔ လက္စားေခ်လိုတဲ့ ႏိုင္ငံေရးသမား၊ အာဃာတကို ေဖာ္ေဆာင္ေနတဲ့ ႏိုင္ငံေရးသမား..’ စသျဖင့္ ထည့္သြင္းေျပာဆိုသြားေသးတယ္ မဟုတ္လား။ ဇႏၷဝါရီ ၃၊ ၂၀၁၄ ျမန္မာသံေတာ္ဆင့္ဂ်ာနယ္။) ဒီအေျခအေနမ်ိဳးမွာ ေရြးေကာက္ပြဲအႏိုင္ရပါတီက ေရးဆြဲရင္ ဘယ္လိုအေျခခံဥပေဒမ်ိဳး ထြက္လာမယ္ဆိုတာ စစ္အစိုးရက အပိုင္တြက္ၿပီးသား(မွားမွားမွန္မွန္။) သူ႔ကို ခ်ည္ၿပီးတုပ္ၿပီး ဥပေဒမ်ိဳးပဲ ထြက္လာမယ္လို႔ စစ္အစိုးရက ယံုတယ္။ ဒီေတာ့ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒကို သူကပဲ ဦးေဆာင္ေရးဆြဲမယ္ျဖစ္လာၿပီး အာဏာလႊဲေရးကို လမ္းလႊဲလိုက္တယ္။ ၿပီးေတာ့ အေျခခံဥပေဒ ဆြဲတယ္။

တၿပိဳင္တည္းမွာပဲ ဒီမိုကေရစီအင္အားစုေတြဘက္ကလည္း စစ္အစိုးရအတိုင္းပဲ။ စစ္အစိုးရအေပၚ ယံုၾကည္မႈဆိုလို႔ ျမဴမႈံတမႈံေလာက္ေတာင္ မရွိပါဘူး။ “စစ္အစိုးရဟာ ‘လြတ္လပ္ၿပီး တရားမွ်တပါတယ္’ဆိုတဲ့ ‘ေရြးေကာက္ပြဲရလဒ္’ကို အသိအမွတ္ မျပဳဘူး။ ထံုးတမ္းစဥ္လာ ေရြးေကာက္ပြဲနဲ႔ ဒီမိုကေရစီက်င့္စဥ္အရ လႊတ္ေတာ္ေခၚမေပးဘူး။ ‘ဒီမိုကေရစီကို ဦးတည္ေနပါတယ္’ လို႔ စၾကာဝဠာတံတိုင္းတိုင္ေအာင္ ‘တတြင္တြင္’ေအာ္ေနေပမယ့္ ဒီမိုကေရစီေရးလႈပ္ရွားမႈကို အသိအမွတ္မျပဳဘူး။ မေလးစားဘူး။ ဥပေဒခ်ိဳးေဖာက္သူေတြအျဖစ္ သေဘာထားတယ္။ ရႈျမင္တယ္။ တပ္နဲ႔ ျပည္သူၾကား ေသြးခြဲတယ္။ ရန္တိုက္တယ္။ ဒီမိုကေရစီအင္အားစုေတြကို ထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ဖို႔ အင္အားခ်ည့္နဲ႔သြားဖို႔ မတရားတဲ့ ဥပေဒအမ်ိဳးမ်ိဳး ထုတ္တယ္။ ႏိုင္ငံေရးသမားနဲ႔ ဒီမိုကေရစီေရးလႈပ္ရွားသူေတြကို အဲဒီဥပေဒေတြနဲ႔ ဖမ္းၿပီးရင္ဖမ္း ေထာင္ထဲ ထည့္ၿပီးရင္းထည့္ လုပ္လာတယ္။ အာဏာကို ဖက္တြယ္ထားႏုိင္သမွ် ဖက္တြယ္ထားမယ္။ အာဏာလႊဲေျပာင္းမယ္လို႔ မွတ္ယူႏုိင္တဲ့ လုပ္ရပ္နဲ႔ ရည္ရြယ္ခ်က္မ်ိဳးေတြ မေတြ႔ရဘူး…” စသျဖင့္ သတ္မွတ္ယူဆၿပီး စစ္အစိုးရအေပၚ ယံုၾကည္မႈ လံုးဝမရွိဘူး။

ဒီလိုေရခံေျမခံေပၚမွာ စစ္အစိုးရက လက္ရွိ နာဂစ္အေျခခံဥပေဒကို ဆြဲခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ ဒီအေျခခံဥပေဒကိုလည္း သူ႔လိုလားခ်က္ေတြ ျပည့္ဝေစမယ့္ အာမခံခ်က္ေပးႏုိင္မယ့္ နည္းလမ္းနဲ႔ အခင္းအက်င္းေတြ ခင္းက်င္းၿပီးေတာ့သာ ေရးဆြဲခဲ့တာျဖစ္တယ္။ ဒီေတာ့ ႏုိင္ငံအတြက္ အႏၱရာယ္ႀကီးေလာက္ေအာင္ ဒီလိုႏွစ္ဘက္ယံုၾကည္မႈ ဟင္းလင္းကင္းမဲ့ေနခ်ိန္မ်ိုးမွာ ဘယ္လို အေျခခံဥပေဒမ်ိဳးကို စစ္အစိုးရဆြဲမလဲ။ ဘယ္လိုအသက္ကယ္ေဆးမ်ိဳး ေဖာ္မလဲ။

တကယ္ေတာ့ ၁၉၈၈ ခုႏွစ္ စက္တင္ဘာအာဏာသိမ္းမႈရဲ့ တကယ့္အဓိကက မဆလအစိုးရေဟာင္းနဲ႔ ထိပ္ပိုင္းေခါင္းေဆာင္ေဟာင္းေတြရဲ့ လံုျခံဳေရးနဲ႔ အက်ိဳးစီးပြားကို ကာကြယ္ဖုိ႔ပဲ။ (ႏိုင္ငံ့သမိုင္းအေျပာင္းအလဲကို ဘယ္သူ႔လက္ထဲမွ လႊဲမေပးခ်င္ပဲ သူက ဦးေဆာင္လုပ္ခဲ့တယ္ဆိုတဲ့ သမိုင္းဖန္တီးရွင္အျဖစ္ ကမၺည္းအတင္ခံခ်င္တဲ့သေဘာထား အဲဒီအာဏာသိမ္းကာစမွာ ရွိခ်င္လည္းရွိေပမေပါ။့)

ဒါေပမယ့္ တကယ္စၿပီး အေျခခံဥပေဒေရးဆြဲခ်ိန္မွာေတာ့ အေနအထားက လံုးဝေျပာင္းသြားၿပီ။ ဒီကာလအတြင္း စစ္အစိုးရအေနနဲ႔ အလြန္အကၽြံေတြ အလုပ္အမွားအယြင္းေတြ လုပ္ရပ္ေတြ ရွိလာၿပီ။ သူ ဒါမွမဟုတ္ သူ႔မိသားစု ဒါမွမဟုတ္ သူ၊ သူ႔မိသားစုနဲ ႔နီးစပ္သူေတြ ပိုင္ဆုိင္တဲ့ ကိုယ္က်ိဳးစီးပြားေတြ ရွိလာၿပီ။ အဲဒါေတြအေပၚ အေျခခံၿပီး သူ႔ရဲ့ကိုယ္ပိုင္အျမင္သစ္ ကိုယ္ပိုင္အိုင္ဒီအိုေလာ္ဂ်ီေတြလည္း ဝင္လာၿပီ။ ဒီေတာ့ သူ႔ရဲ႕ မူလအဓိကရည္ရြယ္ခ်က္က ေျပာင္းသြားၿပီ။ 'သူ႔ရဲ့ေနာက္ပြား ကိုယ္ပိုင္လံုျခံဳေရးနဲ႔ ကိုယ္ပိုင္အက်ိဳးစီးပြားေတြကို ကာကြယ္ဖုိ႔၊ အနာဂတ္မွာ အဲဒီအက်ိဳးစီးပြားေတြအတြက္ အာမခံခ်က္ရွိဖို႔’ ျဖစ္သြားၿပီ။

ဒါေတြကို ဘယ္သူက အျပည့္အဝ အကာအကြယ္ေပးမလဲ၊ ဘယ္နည္းလမ္းက လံုလံုျခံဳျခံဳ အကာအကြယ္ေပးမလဲ၊ ဘယ္အရာက ဘယ္သူက အမွန္တကယ္ စိတ္ခ်က္လက္ခ် အာမခံခ်က္ေပးႏုိင္မလဲ။ ဘယ္အရာမွ ဘယ္သူမွမရွိဘူးလို႔ အဲဒီအခ်ိန္အခါအေနအထားအရ သူက ပိုင္းျဖတ္တယ္။ (အာဏာကို လက္မလႊတ္တဲ့နည္း တိုက္ရိုက္ဆုပ္ထားတဲ့နည္းဟာ ေရရွည္မွာ ကိုယ့္အတြက္ အႏၱရာယ္ႀကီးလာႏိုင္တယ္၊ ဒါမွမဟုတ္ ကိုယ့္ကိုကိုယ္သတ္ေသတဲ့နည္း-Suiside Method-လို႔ တြက္မိတယ္။ ဟာ..ဒါေတာ့မျဖစ္ဘူး။) ဒီမွာ အေျခခံဥပေဒနည္းလမ္းကို သြားေတြ႔တယ္။ ေရြးတယ္။ ဒီေတာ့ ဘာလုပ္သလဲ။

တစ္ဘက္မွာ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒတစ္ရပ္ ေရးဆြဲရာမွာ ဘယ္ေတာ့မွ မမွားႏိုင္တဲ့ အမွန္တရားေတြ၊ ဘယ္အခ်ိန္ထေျပာေျပာ မလြဲႏုိင္တဲ့ အခ်က္အလက္ေတြ (ဥပမာ….ျပည္ေထာင္စုမၿပိဳကြဲေရး၊ ႏိုင္ငံေတာ္၌ တရားမွ်တျခင္း လြတ္လပ္ျခင္းႏွင့္ ညီမွ်ျခင္းတည္းဟူေသာ ေလာကပါလတရားမ်ား ပိုမိုထြန္းကားေရး၊ ဥပေဒႏွင့္အညီ လြတ္လပ္စြာ တရားစီရင္ေရး၊ ႏိုင္ငံေတာ္သည္ အသိပညာရွင္ အတတ္ပညာရွင္မ်ား၏အက်ိဳးကို ကူညီေဆာင္ရြက္မည္၊ လူ႔ဂုဏ္သိကၡာညွိဳးႏြမ္းေသးသိမ္ေစမည့္ ျပစ္ဒဏ္ျပဌာန္းခြင့္ မရွိေစရ ဘာညာစတာေတြ…) ထည့္သြင္းတယ္။

ေနာက္တစ္ဘက္မွာက်ေတာ့ သူ႔လံုျခံဳေရးနဲ႔ သူ႔အက်ိဳးစီးပြားကို ကိ်န္းေသေပါက္ အာမခံႏုိင္မယ့္အခ်က္ေတြ ထည့္လာေတာ့တာပဲ။ လႊတ္ေတာ္နဲ႔ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးပိုင္းမွာ စစ္တပ္က ၂၅ ရာခိုင္ႏႈန္းပါမယ္၊ ယင္းအဖြဲ႔-ႏိုင္ငံေတာ္ျငိမ္ဝပ္ပိျပားမႈတည္ေဆာက္ေရးအဖြဲ႔ႏွင့္ ႏုိင္ငံေတာ္ေအးခ်မ္းသာယာေရးႏွင့္ဖြံ႔ျဖိဳးေရးေကာင္စီအဖြဲ႔ႏွင့္ အဖြဲ႔ဝင္တစ္ဦးဦး သို႔မဟုတ္ အစိုးရအဖြဲ႔ဝင္တစ္ဦးဦး၏ တာဝန္အရေဆာင္ရြက္ခ်က္မ်ားအေပၚ အေၾကာင္းျပဳလ်က္ ယင္းတုိ႔အား တရားစြဲဆုိျခင္း အေရးယူျခင္း မရွိေစရ၊ မည္သည့္ျပစ္မႈဆုိင္ရာဥပေဒမွ် ေနာက္ေၾကာင္းျပန္ အာဏာသက္ေရာက္ေစရန္ ျပဌာန္းခြင့္ မရွိေစရ၊ သမၼတ အရည္အခ်င္းက ဘယ္လို ျဖစ္ရမယ္၊ ကာကြယ္ေရးနဲ႔လံုျခံဳေရးေကာင္စီကို ဘယ္လို ဖြဲ႔စည္းရမယ္၊ ကူးေျပာင္းေရးကာလ ျပဌာန္းခ်က္တို႔၊ စစ္တပ္က အာဏာသိမ္းႏုိင္ေရးတို႔ကို ဦးတည္ေနတဲ့ အေရးေပၚကာလဆိုင္ရာျပဌာန္းခ်က္တို႔၊ အေျခခံဥပေဒကို ျပင္ရင္ ၇၅ ရာခိုင္းႏႈန္းေက်ာ္က သေဘာတူရမယ္တို႔ ဆိုတာေတြ…။

ပြဲၿပီးသြားၿပီ။ ပြဲျပတ္သြားၿပီ။ ဒါ ကမၻာ့ႏုိင္ငံေတြရဲ႕ ဒီမိုကေရစီအေျပာင္းအလဲကာလ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ ေရးဆြဲေရးေတြမွာ ေတြ႔ရတဲ့ ပံုစံတစ္မ်ိဳးပဲ။ အႏိုင္ရသူက ေရးဆြဲေလ့ရွိတဲ့ ႏိုင္သူအကုန္ယူ ႏိုင္သူအကုန္စား ႏုိင္သူအမွန္တရားပံုစံပဲ။ အဓိကကေတာ့ တစ္ဘက္နဲ႔တစ္ဘက္၊ အာဏာရွင္အစိုးရနဲ႔ ဒီမိုကေရစီအတိုက္အခံၾကား ယံုၾကည္မႈ လံုးဝဥႆံုပ်က္သုဥ္းခ်ိန္မ်ိဳးေတြမွာ ထြက္ေပၚလာတဲ့ တစ္ဘက္သတ္ပံုစံပဲ။

ဒီေတာ့ ျခံဳၾကည့္ရင္ ဒီအေျခခံဥပေဒဟာ နက္ရႈိင္းျပင္းထန္တဲ့ ရိုးတြင္းျခင္ဆီခိုက္ေနတဲ့ ႏွစ္ဘက္မယံုၾကည္မႈ၊ မီးလိုပူျပင္းတဲ့ အမုန္းတရား အာဃာတတရားကို အဓိကအေျခခံတယ္။ အေျခခံဥပေဒေရးဆြဲေနခ်ိန္မွာလည္း စစ္အစိုးရဟာ စိန္ေခၚသူမရွိ အင္အားေတာင့္တင္းတယ္။ အေပၚစီး အေနအထားျဖစ္ေနတယ္။ အတိုက္အခံ ဒါမွမဟုတ္ ဒီမိုကေရစီေရးအင္အားစုေတြက အင္အားခ်ိနဲ႔ေနတယ္။ ဖုတ္္လႈိက္ဖုတ္လႈိက္ ျဖစ္ေနတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အဲဒီလိုမ်ိဳးအေျခခံဥပေဒကို သူကိုယ္တိုင္ ေရးဆြဲႏုိင္ခြင့္ရသြားတာ။

ဒီေတာ့ ဒီလိုေရခံေျမခံမ်ိဳးကေန ထြက္ေပၚလာတဲ့ အပင္ဟာ ထြားက်ိဳင္းသန္မာပါ့မလား၊ အပြင့္တေဝေဝ အခက္တဖားဖား ျဖစ္လာပါ့မလား၊ ၾကံဳလွီညိွဳးေျခာက္သြားမလားဆိုတာ ကမၻာ့ႏုိင္ငံေတြရဲ့ အေတြ႕အၾကံဳေလာက္ထိေတာင္ ေလ့လာစရာမလိုပါဘူး။ မိမိျဖတ္သန္းဖူး ရင္ဆုိင္ဖူး ရင္းႏွီးဖူးတဲ့ ၈၈ သမိုင္းအေတြ႔အၾကံဳအရကိုပဲ ‘တန္း’ ေျပာႏုိင္ၾကမွာပါ။ (ကိုယ့္အိမ္တံစက္ၿမိတ္ေအာက္ကေန လွမ္းၾကည့္ရင္ေတာင္ တန္းသိ တန္းျမင္ႏိုင္တာမ်ိဳး။)

ဒီအေျခခံဥပေဒဟာ ႏုိင္ငံ့အနာဂတ္အက်ိဳးစီးပြားရႈေဒါင့္သက္သက္၊ ဒီမိုကေရစီစံႏႈံးရႈေဒါင့္သက္သက္နဲ႔ ေရးဆြဲခဲ့တာမဟုတ္ဘူး၊ ကိုယ့္ယံုၾကည္မႈအစြဲ(‘ငါတို႔သာအမွန္’ အစြဲ) နဲ႔ကိုယ့္အက်ိဳးစီးပြားအတြက္ ေရးဆြဲခဲ့တယ္ဆိုတာ ေရးဆြဲသူ ကာယကံရွင္ေတြ သိၿပီးသား။ အသိဆံုးကလည္း သူတို႔ပဲ။ ဒီေတာ့ ဒီလိုႏွစ္ဘက္ (အစိုးရနဲ႔ အတိုက္အခံ)ေရာ ျပည္သူေတြပါ သိသိႀကီးျဖစ္ေနတဲ့ အေျခခံဥပေဒအားနည္းခ်က္ေတြ (အဓိကအားနည္းခ်က္ေတြ)ကို ျပင္ဖို႔လိုတယ္ဆိုတာ ဘယ္လိုမွ ျငင္းခံုစရာမရွိဘူး။

ဒါေပမယ့္ အဲဒီလို ျဖစ္လာဖို႔၊ အဲဒီလိုျပင္ႏိုင္ဖ်က္ႏိုင္ဖို႔ကေတာ့ လက္ရွိ ႏုိင္ငံေရးအေနအထား (အင္အားေတာင့္တင္းတဲ့ လက္ရွိအာဏာရအစိုးရရယ္၊ အာဏာရပါတီရယ္၊ အေျခခံဥပေဒအရ အဆံုးအျဖတ္ေနရာရထားတဲ့ တပ္မေတာ္အေနအထားရယ္၊ အင္အားနည္းေနတဲ့ အတိုက္အခံပါတီေတြရယ္၊ တပ္မေတာ္နဲ႔ အင္အားခ်င္းမယွဥ္ႏိုင္တဲ့ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔အစည္းေတြရယ္နဲ႔ ခင္းက်င္းထားတဲ့ လက္ရွိႏိုင္ငံေရးအေနအထား)မွာ…

၁။ အစိုးရ၊ စစ္တပ္နဲ႔ အတိုက္အခံအင္အားစုေတြၾကား အေရးပါတဲ့အဆင့္အထိေရာက္ေအာင္ ယံုၾကည္မႈတည္ေဆာက္ႏုိင္ၿပီ (ယံုၾကည္မႈဆိုတာထက္ ယံုၾကည္စိတ္ခ်မႈဆိုတာ ျဖစ္မယ္ထင္ပါတယ္။ ‘စိတ္မခ်စရာေတြ’ကလည္း ‘သူ႔ဘက္’ ‘ကိုယ့္ဘက္’ ေပၚေပၚလာတတ္တာေတြ မ်ားမ်ားလြန္းတယ္မဟုတ္လား။)

၂။ အဲဒီယံုၾကည္မႈအရ အမ်ိဳးသားအက်ိဳးစီးပြားတစ္ခုတည္းသက္သက္ရည္ရြယ္ခ်က္နဲ႔ သူ႔ဘက္ကိုယ့္ဘက္ အစြမ္းကုန္ အေလွ်ာ့အတင္းလုပ္ဖို႔ ႏွစ္ဘက္အရံသင့္ျဖစ္ၾကၿပီ

၃။ အဲဒီလိုျဖစ္ေလာက္ေအာင္လည္း အတိုက္အခံ (ႀကီးႀကီးငယ္ငယ္)ေတြနဲ႔ တိုင္းရင္းသားေတြကိုလည္း ဘယ္သူ႔ကိုမွမခ်န္ပဲ တလံုးတစည္းထဲ စုစည္းႏုိင္ၿပီ။ ျပည္သူအမ်ားစုႀကီးကလည္း တက္တက္ၾကြၾကြ တညီတညြတ္တည္း ေဖာ္ထုတ္ေတာင္းဆိုေနၾကၿပီ(ေသနတ္နဲ႔တည့္တည့္ပစ္ရင္ တင့္ကားနဲ႔တက္ႀကိတ္ရင္ ထြက္မေျပး၊ လူစုမခြဲတဲ့သတၱိထူးမ်ိဳးလည္း ရွိေနၿပီ။ အဲဒီသတၱိထူးေပၚလာေအာင္လည္း ေခါင္းေဆာင္ဆိုသူမ်ားက ေမြးေပးၿပီးၿပီဆိုပါေတာ့။)

၄။ အရင္အစိုးရတပ္မေတာ္ေခါင္းေဆာင္ေဟာင္းမ်ားအေနနဲ႔လည္း သူတို႔လံုျခံဳေရးနဲ႔ သူတို႔အက်ိဳးစီးပြားအတြက္ စိုးရိမ္စရာအလွ်င္းမရွိတဲ့ အခုိင္အမာဘံုသေဘာတူညီခ်က္၊ အခုိင္အမာကတိကဝတ္စာခ်ဳပ္ ခ်ဳပ္ဆုိႏုိင္ၿပီ။ ရွဥ့္လည္းေလွ်ာက္သာ ပ်ားလည္းစြဲသာ…။

အဲဒီလိုမ်ိဳး မ‘ၿပီ’၊ မ‘ပီ’လို႔ကေတာ့ ၈၈ က ျပန္စမွာလား၊ ၉၀ ျပည့္က ျပန္စမွာလား၊ ၉၆ က ျပန္စမွာလား၊ ၂၀၀၇ က ျပန္စမွာလား။ ကိုယ့္ဆရာ.. ႀကိဳက္ရာသာ ေရြးေပေတာ့။ ေသခ်ာတာက ၂၀၁၄ ကေတာ့ မစႏိုင္ေတာ့ဘူး။

အေျပာင္းအလဲကာလ ေတာင္အာဖရိကႏုိင္ငံမွာလိုပဲ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာလည္း ျပႆ နာေတြက ဒုနဲ႔ေဒးပါ။ (သူက လူျဖဴလူမည္း ျပႆ နာေတာင္ ပိုပါဦးမယ္။) အစိုးရနဲ႔အတိုက္အခံၾကား သေဘာထားကြဲမႈေတြ ေၾကာက္စရာေကာင္းေလာက္ေအာင္ ရွိတယ္။ သူမွန္ ကိုယ္မွန္ အမွန္စြဲႀကီးေတြ ရွိတယ္။ လက္နက္ကိုင္ ပုန္ကန္မႈေတြ ရွိတယ္။ ဆူပူအံုၾကြမႈေတြ ပံုသ႑န္မ်ိဳးစံုနဲ႔ ရွိတယ္။ ဆက္ျဖစ္လာဦးမယ့္ အလားအလာဆိုးေတြ ရွိတယ္။ လူမ်ိဳးေပါင္းစံု ျပႆနာေတြ ရွိတယ္။ တိုင္းရင္းသားျပႆနာေတြ ရွိတယ္။ တစ္ဘက္နဲ႔တစ္ဘက္ ရိုးတြင္းျခင္ဆီခိုက္ေနတဲ့ မယံုၾကည္ စိတ္မခ်မႈ ရန္လိုမုန္းထားမႈေတြ ရွိတယ္။ ကိုယ္က်ိဳးစီးပြားေတြ ရွိတယ္။ မာန္မာနေတြ ရွိတယ္။ ေနာင္ ရွင္းေကာင္းရွင္းရမယ့္ ျပႆ နာေတြ ရွိတယ္။ အားလံုးလိုလို ရွိပါတယ္။

ဟုတ္ကဲ့။ ျမန္မာျပည္မွာမရွိတာက de Clerk နဲ႔ Mandela ပါပဲ။

ဒီကလာ့ခ္ (Frederik Willem de Klerk- ေတာင္္အာရိကႏိုင္ငံ လူမ်ိဳးခြဲျခားေရးအစိုးရရဲ႕ ေနာက္ဆံုး လူျဖဴသမၼတ။ 1989-1994)
မင္ဒဲလား (Nelson Rolihlahla Mandela-ေတာအာဖရိကႏိုင္ငံ ပထမဆံုး လူမည္းသမၼတ 1994-19999)

(Win Naing Oo ေဖ့စ္ဘြတ္ခ္စာမ်က္ႏွာမွ ...)

1 comment:

Khin Pyone said...

ေဒၚစုသာ မင္ဒဲလားစိတ္ဓာတ္မ်ိဳး တစ္ဝက္ေလာက္ ရိွရင္
တိုင္းျပည္ ဒီအေျခအေနကို ေရာက္စရာအေၾကာင္းမရွိဘူး
အတၱအရမ္းၾကီးတဲ့မိန္းမၾကီး
ငါတို ့ျပည္သူေတြေတာ့ အာဏာရွင္လက္သစ္နဲ ့ေတြ ့ရေတာ့မယ္
ဒါကလည္း ျပည္သူေတြေရြးခ်ယ္တာပဲေလ ခံေပါ့